https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/ رشد و توسعه اقتصاد روستایی و کشاورزی Growth and Development of Rural & Agricultural Economics fa daily 1 Mon, 22 Aug 2016 00:00:00 +0430 Mon, 22 Aug 2016 00:00:00 +0430 https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/article_3129.html کمبود آب در اکثر کشورهای جهان باعث شده است که زارعان به جای روش‌های آبیاری سنتی از روش‌های نوین استفاده کنند، تا کنترل بیشتری بر میزان مصرف آب داشته باشند. از جمله برنامه‌های اجرا شده در جهت کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری آن در بخش کشاورزی، استفاده از روش‌های آبیاری تحت فشار است. در این مطالعه که با هدف برسی عوامل مؤثر بر پذیرش و توسعه آبیاری تحت فشار، در استان اردبیل انجام شده است، داده‌های مورد نیاز در قالب پرسش‌نامه از کشاورزان برای سال زراعی 94-93 گردآوری و با استفاده از مدل رگرسیون لاجیت، ضرایب برآورد شده، تجزیه و تحلیل گردید. نتایج نشان می‌دهد که هزینه نیروی انسانی آب، سطح سواد، آموزش، درآمد، شغل دوم کشاورز، سطح کشت، رضایت از خدمات اداری، کارشناسی و اعتباری، تأثیر مثبت، و سابقه فعالیت کشاورز، تعداد محصول، میزان آب مصرفی و هزینه اولیه اجرای سیستم آبیاری، تأثیر منفی در پذیرش و توسعه سطح کشت آبیاری نوین دارد. همچنین متوسط اثر نهائی عوامل مورد بررسی بر توسعه آبیاری تحت فشار، 345/0 می‌باشد. ضمناً اثر نهائی آموزش، حجم آب مصرفی و رضایت از خدمات بانکی و اداری بر توسعه آبیاری تحت فشار بیشتر از سایر عوامل برآورد شده است. https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/article_3020.html با بروز انواع بیماری‌ها و مشکلات زیست محیطی، ارزش و اهمیت کشاورزی ارگانیک، و تولید محصولات سالم بیش از پیش مشخص می‌شود. هدف از انجام پژوهش حاضر ارزیابی عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت مصرف‌کنندگان شهری برای گوشت مرغ سبز در شهر ارومیه در سال 1394 می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه شهروندان ارومیه می‌باشد، که با استفاده از داده‌های پیش آزمون و روش میشل و کارسون تعداد 283 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش توصیفی_ همبستگی، به شیوه میدانی و با استفاده از پرسشنامه صورت پذیرفته است. روایی محتوایی و ظاهری ابزار پژوهش توسط متخصصان و اساتید دانشگاه تأیید و جهت تأمین اعتبار پرسشنامه‌ها از ضریب آلفای کرونباخ، که مقدار آن 83/0 به دست آمد، استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم افزارهای SPSS20،SHAZAM  و EXCEL2010 صورت گرفت. نتایج الگوی توبیت و لاجیت به ترتیب بیانگر 7/21 و 85/25 درصد تمایل به پرداخت بیشتر مصرف کنندگان برای هر کیلوگرم مرغ سبز نسبت به خرید مرغ صنعتی است. متغیرهای دفعات مصرف مرغ در هفته، نگرش نسبت به مؤلفه عمومی خرید، مؤلفه خرید سالم و آگاهی از خطر آنتی‌بیوتیک‌ها در سطح 1 درصد معنی‌دار می‌باشند. در راستای آشنایی و فرهنگ سازی مصرف محصولات سبز، توجه بیشتر به مقوله امنیت غذایی، بایستی دانش و اطلاعات عموم مردم را در زمینه خرید این محصولات با تبلیغات رسانه‌ای، مجازی، نصب بروشورهای تبلیغاتی و کارگاه‌های آموزشی ارتقاء داد. https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/article_3131.html یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی توسعه کشاورزی در مناطق روستایی، عدم استفاده بهینه از عوامل تولید به‌ویژه زمین و آب است که با مسئله خرد بودن و پراکندگی اراضی متعلق به هر یک از بهره‌برداران در ارتباط می‌باشد. برای حل این چالش در کشورهای مختلف از سیاست‌های یکپارچه سازی اراضی به عنوان یک راه‌حل منطقی و قابل اجرا استفاده شده است. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر یکپارچه سازی اراضی کشاورزی بر بهره‌وری کشاورزی شهرستان شازند می‌باشد. نوع تحقیق کاربردی و روش مورد استفاده توصیفی- تحلیلی می‌باشد و برای گردآوری داده‌ها از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی (پرسشنامه و مصاحبه) استفاده شده است. به علت وجود تعداد محدود روستاهایی که در آنها طرح یکپارچه سازی انجام گرفته و همچنین بنا بر نظر کارشناسان جهاد کشاورزی شهرستان شازند، دو روستای حمریان و مهاجران خاک به عنوان نمونه انتخاب گردیده‌اند. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش‌های آماری آزمون ناپارامتری ویلکاکسون (مقایسه دوره زمانی قبل و بعد)، آزمون فریدمن، آزمون کالماگوروف – اسمیرنوف و آزمون تی تست جفتی و مستقل استفاده شده است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که تفاوت معناداری در دوره قبل و بعد از اجرای طرح در تعداد قطعات اراضی هر بهره‌بردار، سطح زیر کشت و همچنین عملکرد گندم و جو، مساحت تحت پوشش آبیاری تحت فشار، هزینه استفاده از ماشین آلات برای شخم، کرت بندی، مرزکشی، نهرکشی و فاروزنی، هزینه آماده سازی زمین، هزینه‌های کاشت، میزان استفاده از ماشین آلات برای کودپاشی و بذرپاشی، میزان استفاده از ماشین آلات در برداشت، میزان استفاده از ماشین آلات در حمل محصول، میزان استفاده از سموم، میزان استفاده از کارگر و همچنین میزان مصرف آب به‌وجود آمده و این امر توانسته است تغییرات مهمی در بهره‌وری عوامل تولید ایجاد کند. https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/article_3128.html هدف اصلی این تحقیق، ارزیابی مؤلفه‌‌های سرمایه روانشناختی و رابطه آن با تشخیص فرصت‌های کارآفرینانه کارکنان سازمان جهاد کشاورزی استان همدان است. 245 نفر از کارکنان این سازمان به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری انتخاب گردیدند. جمع‌آوری اطلاعات از دو پرسشنامه سرمایه روانشناختی لوتانز و همکاران (2007) و فرصت‌های کارآفرینانه پوهاکا (2010) انجام و با استفاده از آزمون راهنما و محاسبه آلفای کرونباخ، اعتبار پرسشنامه سرمایه روانشناختی (88/0) و فرصت‌های کارآفرینانه (91/0) محاسبه شد. یافته‌ها نشان داد سرمایه روانشناختی و تشخیص فرصت‌های کارآفرینانه در بین کارکنان سازمان جهاد کشاورزی به ترتیب ضعیف رو به متوسط و متوسط بود. نتایج تحقیق حاکی از وجود رابطه مثبت و معنی‌دار (766/0=r) بین سرمایه روانشناختی و تشخیص فرصت‌های کارآفرینانه کارکنان بود (001/0=p). متغیرهای خودکارآمدی، امید، تاب‌آوری و خوش‌بینی به ترتیب بالاترین تأثیر رگرسیونی را روی متغیر تشخیص فرصت‌های کارآفرینانه داشته‌اند. در نهایت، ابعاد سرمایه روانشناختی، پیش‌بینی کننده‌های معنی‌داری برای تشخیص فرصت‌های کارآفرینانه بودند (01/0>p). https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/article_3019.html تحقیق حاضر از نوع توصیفی _ پیمایشی بوده و به منظور بررسی چالش‌های توسعه کشاورزی ارگانیک از دیدگاه کارشناسان جهاد کشاورزی استان ایلام تهیه شده است. جامعه آماری تحقیق شامل کارشناسان جهاد کشاورزی استان ایلام به تعداد 264 نفر بودند. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و تاکمن 150 نفر برآورد گردید. نمونه‌گیری نیز به روش طبقه‌ای تصادفی با انتساب متناسب انجام شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای محقق ساخته بود که روایی ظاهری و محتوایی آن توسط اساتید مربوطه تأیید و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (91/0) تعیین گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SSPS نسخه20 در دو بخش آمار توصیفی و تحلیل عاملی انجام شد. نتایج حاصل از تحلیل عاملی منجر به شناسایی پنج عامل گردید که در قالب چالش‌های آموزشی ـ ترویجی، چالش‌های اقتصادی، چالش‌های مدیریتی، چالش‌های فرهنگی ـ روانشناختی و چالش‌های حمایتی 08/75 درصد از واریانس کل را تبیین نمودند. چالش‌های آموزشی ـ ترویجی به عنوان عامل اول با مقدار ویژه 631/2 بیشترین سهم (62/21درصد) و چالش‌های حمایتی با مقدار ویژه 306/1 کم‌ترین سهم (88/10درصد) را در تبیین واریانس کل داشتند. https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/article_3130.html کمبود آب کشاورزی یکی از مهم‌ترین مشکلاتی است که کشور ایران با آن روبه‌رو است. قیمت گذاری آب کشاورزی یکی از روش‌های اقتصادی به منظور مدیریت مصرف آب و استفاده کارآ از آن است. هدف از این تحقیق ارتقاء بهره‌وری بخش کشاورزی در ایران از طریق افزایش قیمت آب آبیاری است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی– توسعه‌ای و از نظر طرح تحقیق پس- رویدادی و از نظر نتیجه، توصیفی است. با توجه به وجود حدود 3500 کشاورز در منطقه که بیش از یک هکتار زمین زراعی یا باغی دارند، تعداد جامعه نمونه با استفاده از فرمول کوکران 93 نفر تعیین شد که از طریق پرسشنامه و مصاحبه حضوری از آنها اطلاعات مورد نیاز جمع آوری شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که طی دوره تحقیق (1390-1386) با وجود آنکه قیمت آب کشاورزی در منطقه کاشان افزایش یافته است اما بهره‌وری پولی محصولات زراعی و باغی نیز زیاد شده است. علاوه بر این، محصولات کشاورزی دارای بهره‌وری متفاوتی هستند، به طوری که شوید و قیسی بالاترین بهره‌وری پولی را در محصولات زراعی و باغی در منطقه، به خود اختصاص داده‌اند. https://gdrae.journals.pnu.ac.ir/article_3040.html با توجه به افزایش روزافزون شکاف عرضه و تقاضای آب و اجرای طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی توسط وزارت نیرو پیش‌بینی می‌شود صرف نظر از کاهش طبیعی منابع آب بخش کشاورزی، فشار مضاعفی بر این بخش در آینده از طریق سهیمه‌بندی و بازتخصیص منابع آب از این بخش به بخش‌های با اولویت بالاتر وارد شود. در این پژوهش آثار اقتصادی اجرای سیاست غیرقیمتی کاهش عرضه منابع آب بر مؤلفه‌های بخش کشاورزی در استان قزوین بر اساس آمار و اطلاعات سال زراعی 93-92 و با بسط یک الگوی برنامه‌ریزی ریاضی مثبت بررسی شده است. نتایج نشان داد که، با اعمال سیاست کاهش آب در دسترس، الگوی کشت به شدت تحت تأثیر قرار گرفته و بیشتر به سمت محصولاتی سوق داده می‌شود که بازدهی اقتصادی بیشتری نسبت به مصرف آب ایجاد می کنند. با افزایش محدودیت منابع آب، بازده اقتصادی آب افزایش یافته که این امر بیانگر افزایش ارزش کمیابی منابع آب و علامت‌دهی آن به تولیدکنندگان بخش کشاورزی برای تخصیص آب به محصولات با ارزش اقتصادی بالاتر در شرایط کمبود منابع آب است.